แพทย์เตือน! PCOS โรคที่ผู้หญิงหลายคน “เป็น…แต่ไม่รู้ตัว”

ทำความรู้จัก “โรคถุงน้ำในรังไข่หลายใบ”

ภัยเงียบที่ส่งผลต่อฮอร์โมน น้ำหนัก และสุขภาพระยะยาว

PCOS คืออะไร?

PCOS หรือ Polycystic Ovary Syndrome เป็นหนึ่งในโรคฮอร์โมนที่พบได้บ่อยที่สุดในผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ แต่กลับเป็นโรคที่ถูกมองข้ามมากที่สุดเช่นกัน

ผู้หญิงจำนวนไม่น้อยใช้ชีวิตอยู่กับอาการผิดปกติมานานหลายปี โดยไม่รู้เลยว่าสิ่งที่กำลังเผชิญอยู่ ไม่ใช่เรื่องปกติของร่างกาย แต่เป็นสัญญาณเตือนของโรค PCOS ที่ควรได้รับการดูแลตั้งแต่เนิ่น ๆ

ทำไมแพทย์ถึงเรียก PCOS ว่าเป็นโรคเงียบ

PCOS คือภาวะที่รังไข่ทำงานผิดปกติจากความไม่สมดุลของฮอร์โมน โดยเฉพาะ ฮอร์โมนเพศชาย (Androgen) ที่สูงกว่าปกติ ผลลัพธ์คือ:

• การตกไข่ไม่สม่ำเสมอ
• เกิดถุงน้ำเล็ก ๆ หลายใบในรังไข่
• ฮอร์โมนแปรปรวนทั้งระบบ

ที่น่ากังวลคือ PCOS มักไม่แสดงอาการชัดเจนในระยะแรก หลายคนจึงไม่รู้ตัวว่ากำลังเป็นโรคนี้อยู่

PCOS พบได้บ่อยแค่ไหนในผู้หญิง

จากข้อมูลทางการแพทย์ ผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ประมาณ 1 ใน 10 คน มีโอกาสเป็น PCOS แต่ในความเป็นจริง ตัวเลขอาจสูงกว่านั้น เพราะผู้หญิงจำนวนมากยังไม่เคยได้รับการวินิจฉัยอย่างถูกต้อง

Checklist อาการ PCOS ที่พบบ่อย

หากคุณมีอาการเหล่านี้มากกว่า 2–3 ข้อ อาจเป็นสัญญาณของ PCOS โดยไม่รู้ตัว

อาการด้านรอบเดือนและฮอร์โมน

• ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ หรือไม่มานานหลายเดือน
• ประจำเดือนมาน้อย หรือมามากผิดปกติ
• ปวดประจำเดือนรุนแรง

อาการด้านผิวพรรณและขน

• สิวเรื้อรัง รักษายาก
• ผิวมันง่าย
• ขนดกขึ้นผิดปกติ (หน้า หน้าอก ท้อง)
• ผมร่วง ผมบาง

อาการด้านน้ำหนักและพลังงาน

• อ้วนง่าย น้ำหนักขึ้นเร็ว
• ลดน้ำหนักยาก แม้ควบคุมอาหาร
• เหนื่อยง่าย เพลียง่าย
• รู้สึกหมดแรงโดยไม่ทราบสาเหตุ

อาการด้านอารมณ์และจิตใจ

• อารมณ์แปรปรวน
• หงุดหงิดง่าย
• เครียด ซึมเศร้า
• นอนหลับไม่สนิท

ทำไมผู้หญิงถึงเป็น PCOS มากขึ้นในปัจจุบัน

1. ความเครียดสะสม

ความเครียดส่งผลต่อฮอร์โมนโดยตรง โดยเฉพาะฮอร์โมนคอร์ติซอลที่รบกวนสมดุลของระบบสืบพันธุ์

2. พฤติกรรมการกิน

อาหารน้ำตาลสูง แป้งขัดขาว และไขมันทรานส์ ทำให้ร่างกายดื้อต่ออินซูลิน ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักของ PCOS

3. การนอนหลับไม่เพียงพอ

การนอนดึก นอนไม่เป็นเวลา ส่งผลต่อฮอร์โมนเพศหญิงและระบบเผาผลาญ

4. ขาดการเคลื่อนไหวร่างกาย

ไลฟ์สไตล์นั่งนาน ไม่ค่อยออกกำลังกาย ทำให้ระบบฮอร์โมนเสียสมดุลมากขึ้น

PCOS อันตรายแค่ไหน ถ้าปล่อยไว้ไม่รักษา

หลายคนเข้าใจว่า PCOS เป็นแค่เรื่องประจำเดือน แต่ในความจริง ผลกระทบลึกกว่านั้นมาก

ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น

• ภาวะมีบุตรยาก
• เบาหวานชนิดที่ 2
• ความดันโลหิตสูง
• ไขมันในเลือดสูง
• โรคหัวใจและหลอดเลือด
• ภาวะซึมเศร้าเรื้อรัง

PCOS รักษาได้ไหม?

คำตอบคือ PCOS ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ 100% แต่สามารถ ควบคุมอาการและใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติมากที่สุด

กุญแจสำคัญไม่ใช่แค่การกินยา แต่คือการดูแลร่างกายแบบองค์รวม

แนวทางดูแล PCOS อย่างถูกวิธี

1. ปรับสมดุลฮอร์โมน

ตรวจฮอร์โมนอย่างละเอียด และวางแผนการรักษาเฉพาะบุคคล

2. โภชนาการที่เหมาะสม

ลดน้ำตาลและแป้งขัดขาว เพิ่มโปรตีน ไขมันดี และไฟเบอร์ เพื่อควบคุมระดับอินซูลิน

3. การออกกำลังกายที่เหมาะกับ PCOS

เวทเทรนนิ่งเบา ๆ คาร์ดิโอระดับปานกลาง หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหักโหม

4. จัดการความเครียด

นอนให้เพียงพอ ฝึกหายใจลึก และดูแลสุขภาพจิตควบคู่

PCOS ไม่ใช่โรคของคนอ้วน ไม่ใช่โรคของคนมีลูกยากเท่านั้น และไม่ใช่เรื่องที่ควรปล่อยผ่าน ยิ่งรู้เร็ว ยิ่งดูแลได้ง่าย และยิ่งลดความเสี่ยงในระยะยาว

อย่ารอให้ร่างกายพัง แล้วค่อยดูแล

PCOS คือสัญญาณเตือนว่าร่างกายต้องการการดูแล ไม่ใช่ความผิดของคุณ และไม่ใช่เรื่องน่าอาย

การเริ่มต้นดูแลตัวเองตั้งแต่วันนี้ คือการลงทุนเพื่อสุขภาพในระยะยาวของผู้หญิงทุกคน